Mỡ lợn từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong ẩm thực Việt Nam, mang lại hương vị đặc trưng cho nhiều món ăn. Tuy nhiên, việc bảo quản không đúng cách có thể dẫn đến những tác hại cho sức khỏe. Hãy cùng tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này.
Lợi ích và cách bảo quản mỡ lợn
Mỡ lợn không chỉ đơn thuần là chất béo dùng để nấu ăn, mà còn là nguyên liệu mang lại hương vị hấp dẫn cho các món xào, rán. Trước khi dầu thực vật trở nên phổ biến, hầu hết các món ăn đều sử dụng mỡ lợn để chế biến.
Theo kinh nghiệm, để bảo quản mỡ lợn, bạn nên gạn sạch cặn sau khi thắng, để nguội và cho vào hũ sứ đặt ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng và độ ẩm. Mặc dù nhiều gia đình vẫn duy trì thói quen này, nhưng mỡ lợn để lâu ngày có thể phát sinh mùi khó chịu, khiến mọi người lo ngại.
Mỡ lợn giúp nhiều món ăn ngon hơn. Ảnh: Bùi Thủy
Nguyên nhân mỡ lợn có thể trở nên độc hại
Tất cả các loại chất béo, bao gồm cả dầu thực vật, đều có giới hạn về thời gian bảo quản. Khi để lâu, mỡ lợn có thể gặp phải hiện tượng oxy hóa lipid, trong đó các phân tử chất béo phản ứng với oxy trong không khí và sinh ra các hợp chất độc hại như peroxit, aldehyde và ketone. Điều này không chỉ làm giảm mùi vị mà còn có thể gây hại cho sức khỏe.
Một nghiên cứu trên tạp chí Food Chemistry cho thấy rằng mỡ động vật để ở nhiệt độ phòng trong vài tuần có chỉ số peroxide tăng nhanh, là dấu hiệu cho thấy chất béo đã xuống cấp.
Tốc độ biến đổi của mỡ phụ thuộc vào điều kiện bảo quản. Nếu tiếp xúc nhiều với ánh sáng, nhiệt độ cao và không khí, mỡ sẽ nhanh chóng bị hỏng. Ngược lại, bảo quản trong môi trường kín, thoáng mát và tránh ánh sáng sẽ giúp kéo dài thời gian sử dụng.
Theo các tổ chức y tế, việc tiêu thụ chất béo đã oxy hóa có thể tạo ra các gốc tự do, gây hại cho gan và tim mạch.
Tóp mỡ tận dụng cho nhiều món ngon. Ảnh: Bùi Thủy
Cách bảo quản mỡ lợn an toàn
Tủ lạnh là một trong những lựa chọn tốt nhất để bảo quản mỡ lợn. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên rằng mỡ lợn nên được đựng trong hũ sứ hoặc lọ thủy tinh kín và đặt trong ngăn mát hoặc ngăn đá của tủ lạnh. Nếu bảo quản trong ngăn mát, thời gian sử dụng an toàn có thể kéo dài từ một đến hai tháng.
Các nền văn hóa khác cũng có những cách bảo quản mỡ động vật riêng. Người Pháp và người Đức thường sử dụng mỡ ngỗng và mỡ vịt, trong khi một số vùng nông thôn Trung Quốc vẫn cất giữ mỡ lợn để sử dụng trong mùa đông.
Để mỡ lợn giữ được hương vị lâu hơn, cách thắng mỡ cũng rất quan trọng. Nếu thắng quá non, mỡ sẽ nhanh chóng hỏng; nếu thắng quá già, tóp sẽ bị cháy và tạo ra nhiều tạp chất không mong muốn.
Phương pháp tốt nhất là chần sơ, rửa sạch mỡ và cho vào chảo cùng một chút nước, nấu với lửa vừa và đảo đều. Khi mỡ bắt đầu chảy ra, bạn có thể cho thêm chút rượu trắng để loại bỏ mùi hôi. Nên chắt mỡ ra thành nhiều lần để tránh mỡ bị đổi màu hay có mùi lạ sau khi để lâu.
Khuyến nghị sử dụng mỡ lợn và dầu thực vật
Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã khuyến nghị rằng cần sử dụng mỡ lợn và dầu thực vật một cách cân bằng với tỷ lệ thích hợp để đảm bảo sức khỏe. Mỡ lợn rất giàu khoáng chất và vitamin D, giúp tăng cường hấp thụ canxi, đồng thời hỗ trợ cấu tạo màng tế bào thần kinh và hấp thụ các vitamin tan trong chất béo, điều mà dầu thực vật không thể cung cấp.
Tỷ lệ khuyến nghị giữa dầu thực vật và mỡ động vật trong bữa ăn là 50:50. Đối với trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, tỷ lệ này nên là 70:30, và từ trên 1 tuổi trở đi, tỷ lệ có thể điều chỉnh về 50:50.