Trong những bữa tiệc hay bữa ăn gia đình, việc dùng chung nước chấm thường gây ra nhiều tranh cãi. Một trong những hành động gây tranh cãi nhất là việc nhúng miếng thức ăn đã cắn vào bát nước chấm chung, hay còn gọi là chấm hai lần. Nhiều người cho rằng đây là một thói quen không vệ sinh, trong khi một số khác lại cho rằng sự lo ngại này là không cần thiết.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hành vi này có thể gây hại lớn cho sức khỏe. Một nghiên cứu được tiến hành vào năm 2008 bởi tiến sĩ Paul Dawson từ Đại học Clemson đã chỉ ra rằng việc nhúng bánh quy vào nhiều loại sốt khác nhau, bao gồm sốt salsa, sốt phô mai, và siro chocolate, có thể dẫn đến sự lây lan vi khuẩn đáng kể.
Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chỉ sau 6 lần nhúng, trung bình có khoảng 10.000 vi khuẩn từ miệng người ăn đã được chuyển vào nước chấm. Điều này cho thấy mức độ lây lan vi khuẩn là rất nghiêm trọng.
Độ đậm đặc của nước chấm cũng ảnh hưởng đến khả năng lây lan vi khuẩn. Sốt salsa, với tính chất lỏng, tạo điều kiện cho nước bọt dễ dàng hòa tan và tràn vào bát chấm. Trong khi đó, sốt phô mai và chocolate đặc hơn, mặc dù vẫn có vi khuẩn, nhưng ít hơn so với sốt salsa.
Tiến sĩ Dawson cũng bày tỏ sự ngạc nhiên trước số lượng vi khuẩn mà hành vi này có thể truyền tải.
Rủi ro lớn nhất khi chấm hai lần là bạn không thể biết được liệu người khác có mang mầm bệnh hay không. Dù phần lớn vi khuẩn trong miệng là vô hại, nhưng vẫn có những virus như cúm, herpes hay vi khuẩn HP dạ dày có thể lây lan qua miếng thức ăn và xâm nhập vào nước chấm, từ đó lây bệnh cho người khác.
“Tôi chắc chắn sẽ tránh xa bát nước chấm đó”, tiến sĩ Paul Dawson chia sẻ. “Vì không phải ai mang mầm bệnh cũng đều có triệu chứng rõ ràng”.
Trong khi ở phương Tây, việc chấm hai lần có thể chỉ là một vấn đề về phép tắc, thì ở Nhật Bản, đây được coi là điều cấm kỵ. Đặc biệt, trong món Kushikatsu (xiên que chiên) nổi tiếng ở Osaka, nước sốt thường được để trong những âu kim loại lớn dùng chung. Để đảm bảo vệ sinh, các cửa hàng thường dán biển nhắc nhở: “Nghiêm cấm chấm nước sốt hai lần”. Khách hàng chỉ được nhúng xiên vào sốt một lần duy nhất. Nếu cần thêm, họ phải dùng bắp cải sống để múc sốt, tuyệt đối không được đưa xiên đã cắn vào âu trở lại. Vi phạm quy tắc này có thể bị nhân viên nhắc nhở hoặc thậm chí bị mời ra ngoài.