Quảng Bình không chỉ nổi tiếng với danh hiệu "Vương quốc hang động", mà còn hấp dẫn du khách bởi những bãi biển xanh ngắt và những cồn cát trải dài bên bờ biển Đông. Phía Tây là những khu rừng nguyên sinh phong phú với hệ động thực vật đa dạng. Nơi đây cũng là quê hương của đồng bào Chứt, Bru – Vân Kiều, người giữ gìn nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc.
Người dân Quảng Bình luôn tự hào về sự phong phú của ẩm thực nơi đây, với nguồn nguyên liệu dồi dào và sự sáng tạo trong chế biến. Ngoài những món ăn quen thuộc, một trong những món ngon đặc trưng mà người dân vùng biển chế biến là canh xương rồng cá đuối, một món ăn độc đáo dành cho những ai lần đầu thưởng thức.
Trong ký ức của cư dân làng biển, xương rồng luôn gắn liền với cuộc sống hàng ngày. Hình ảnh những cây xương rồng đầy gai mọc trên cồn cát khô cằn, chịu đựng nắng gió quanh năm, đã trở thành biểu tượng của vùng đất này. Xương rồng không chỉ là hàng rào xanh chắn cát mà còn là nguyên liệu quý giá trong ẩm thực.
Những người lớn tuổi như anh Nguyễn Văn Nam ở xã Quang Phú, thành phố Đồng Hới, chia sẻ rằng xương rồng đã từng là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình. Trong những ngày biển động, khi không có hải sản, xương rồng là nguồn thực phẩm chính cứu đói cho người dân làng biển.
"Ngày xưa, xương rồng rất nhiều. Trong ký ức của tôi, chỉ có xương rồng và cây phi lao là sống tốt trên cồn cát. Dù cuộc sống hiện tại đã cải thiện, nhưng xương rồng vẫn là món ăn chúng tôi thường chế biến," anh Nam tâm sự.
Các bà nội trợ trong làng cho biết, xương rồng có thể chế biến theo nhiều cách khác nhau như nộm, xào, nhưng món canh xương rồng cá đuối vẫn nổi bật nhất. Sự kết hợp giữa cá đuối và xương rồng mang đến hương vị độc đáo, vừa ngọt dịu từ biển, vừa chua thanh từ xương rồng.
Để chế biến món canh ngon, người dân phải dậy sớm hái xương rồng khi ánh nắng chưa lên, lúc này xương rồng còn mọng nước và tươi mát. Trong số các loại xương rồng, năm cánh được cho là phù hợp nhất cho món ăn này.
Người ta chọn những thân xương rồng non, cạo bỏ gai và vỏ xanh, sau đó thái lát mỏng và trụng qua nước sôi để khử vị chua. Còn cá đuối thì được cắt thành miếng vừa ăn, ướp gia vị và xào sơ.
Khi xương rồng và cá đuối được nấu chung với các gia vị, món canh sẽ có màu vàng nhạt, tỏa ra hương thơm nhẹ nhàng, không bị tanh mà vẫn đậm đà và thanh mát. Chỉ cần thêm chút hành lá, ngò gai và hạt tiêu là đã có thể thưởng thức món canh tuyệt vời này.
Món canh xương rồng cá đuối không chỉ là thực phẩm truyền thống mà ngày nay còn được nhiều nhà hàng ở vùng biển Nhật Lệ, Quang Phú đưa vào thực đơn, thu hút sự chú ý của du khách. Nhiều người không khỏi ngạc nhiên khi lần đầu tiên được thưởng thức món ăn này.
"Tôi chưa bao giờ nghĩ xương rồng có thể trở thành món ăn. Đến đây không chỉ được chiêm ngưỡng cảnh đẹp mà còn được thưởng thức món canh xương rồng rất đặc biệt. Tôi chắc chắn sẽ quay lại để thưởng thức món này lần nữa," anh Lê Đức Hoàng, một du khách đến từ Nghệ An cho biết.
Canh xương rồng cá đuối là minh chứng cho sự sáng tạo và tinh tế trong ẩm thực của người dân làng biển Quảng Bình, mang đến trải nghiệm ẩm thực đáng nhớ cho mọi thực khách.