Mùa hè đến, Hà Nội trở nên nóng bức và oi ả, nhưng không gì tuyệt vời hơn việc thưởng thức những món ăn thanh mát, giúp giải nhiệt và làm dịu cơn khát. Hãy cùng khám phá một số món ăn đặc trưng của Hà Nội, mang lại cảm giác dễ chịu trong những ngày hè oi ả này.
Ba chỉ giấm ghém
Món ba chỉ giấm ghém là sự kết hợp hoàn hảo giữa thịt ba chỉ luộc chín tới, mềm mại và mọng nước, cùng với rau ghém tươi ngon, củ cải dầm và nước mắm tôm được đánh bông với chanh, đường và ớt. Khi ăn, bạn có thể chan thêm một chút nước dùng có giấm bỗng, tạo nên hương vị chua dịu và ngọt thanh, khiến món ăn trở nên đậm đà mà không hề ngấy.
Sách “Ẩm thực tu tri” từ năm 1930 đã ghi chép nhiều cách thưởng thức thịt luộc kèm rau ghém. Một cách đơn giản là chấm nước mắm, ăn cùng rau diếp và hoa kinh giới, trong khi một cách cầu kỳ hơn lại thêm giấm ghém, củ cải muối và dưa hành. Món ăn này thể hiện sự tinh tế và thanh lịch của ẩm thực Hà Nội.
Bánh đúc riêu cua
Bánh đúc, ban đầu là món ăn dân dã, đã được người Hà Nội biến hóa thành món thanh tao cho mùa hè. Bánh đúc riêu cua nổi bật với phần riêu cua béo ngậy được chan lên miếng bánh trắng mịn màng, mềm mát.
Nước riêu cua chuẩn phong cách Hà Nội mang vị chua thanh của giấm bỗng, thêm cà chua, mắm tôm và gạch cua béo ngậy. Khi chan lên bánh đúc, ăn kèm với tóp mỡ, hành hoa và ớt chưng, tạo nên sự hòa quyện hoàn hảo, vừa mát dịu nhưng vẫn đủ béo thơm. Đây là món ăn không chỉ ngon miệng mà còn tốt cho sức khỏe, với cua đồng tính mát, bổ xương và bánh đúc dễ tiêu.
Cá chép nấu bung kiểu cổ
Cá chép nấu bung là món ăn cổ truyền đã xuất hiện hơn 100 năm, được yêu thích bởi sự hòa quyện hoàn hảo giữa sắc, hương và vị. Khác với phiên bản hiện đại thường có thịt mỡ, món bung truyền thống sử dụng cá chép tươi, nấu cùng mẻ, nghệ, cà chua và đu đủ để tạo vị chua thanh.
Nước canh không ngậy mà trong nhẹ, với vị umami ngọt tự nhiên. Món này thực sự mang lại cảm giác “mát từ trong ra ngoài”, với cá chép, dọc mùng và đu đủ dễ tiêu. Người Hà Nội xưa không chỉ ăn canh để giải khát mà còn để điều hòa cơ thể, và canh cá bung là minh chứng cho quan niệm ấy.
Canh bún cổ truyền
Canh bún cua Hà Nội, còn gọi là bún đũa hay bún rau, là món ăn thường thấy trong ký ức của nhiều người. Hình ảnh các bà hàng gánh bún đi khắp các ngõ ngách vẫn còn in đậm trong tâm trí người dân nơi đây. Hiện nay, món ăn này chỉ còn một vài quán bán, như ở phố Hòe Nhai, Thanh Hà, Nguyễn Siêu, Hàng Chiếu và Ô Quan Chưởng.
Bát canh bún thanh mát với sợi bún to ngấm trọn vị cua ngọt, màu cua chưng béo ngậy, rau muống xanh, hành phi vàng ruộm và ớt chưng là sự kết hợp tuyệt vời cho những ngày hè. Món ăn không chỉ đơn giản mà còn gợi nhớ về hương vị tuổi thơ của người Hà Nội.
Canh cua rau rút, khoai sọ
Canh rau rút khoai sọ là một trong những món canh truyền thống của Hà Nội vào mùa hè. Bát canh với rau muống xanh mềm, rau rút giòn và khoai sọ bùi dẻo, cùng với riêu cua béo ngậy, nước canh ngọt tự nhiên.
Cua đồng giàu canxi và có tính hàn, giúp thanh nhiệt. Khi nấu canh, cần giã cua bằng tay và lọc kỹ để riêu cua nổi tảng mềm, không bị vỡ. Rau rút nên cho vào sau cùng, đảo nhẹ để giữ độ giòn và hương thơm đặc trưng.
Nộm rau muống tép đồng
Đĩa nộm rau muống với tép riu giòn thơm, lạc vừng bùi bùi và hương vị chua cay mặn ngọt hòa quyện là món ăn giản dị nhưng lại rất gây thương nhớ cho những ai đã từng sống ở Hà Nội.
Sách dạy nấu ăn cổ từ gần 100 năm trước đã chỉ dẫn nhiều cách chế biến rau muống để làm nộm. Khi chế biến, bạn cần luộc rau muống chín tới, vắt ráo nước và trộn với khế, nước mắm, đường, muối và nước cốt chanh để tạo ra món nộm thơm ngon. Khi ăn, hãy kèm theo mắm tôm để tăng thêm hương vị.
Cháo đậu cà
Cháo đậu cà là món ăn chơi nổi tiếng của người Hà Nội vào mùa hè. Nhà văn Băng Sơn từng nói: “Quà Hà Nội không chỉ để ăn cho no, mà còn như lời yêu, để lại khoảng không cho sự mơ màng.” Bát cháo sánh mượt với hạt gạo nở bung và đậu xanh bùi bùi, hòa quyện cùng đậu phụ tẩm hành béo ngậy và cà muối giòn tan.
Cháo đậu cà truyền thống chỉ gồm cháo đậu đen hoặc đậu xanh ăn kèm cà muối và đậu phụ. Tuy nhiên, theo thời gian, nhiều quán đã thêm vào các nguyên liệu như trứng muối, sườn sụn hay thịt băm, khiến món ăn này mất đi phần nào nét thanh tao nguyên bản của nó.